Εργοθεραπεία

Στο ΚΕ.Π.ΕΦ., η εργοθεραπεία βοηθά τα παιδιά και τους εφήβους να ανακαλύψουν και να ενισχύσουν τις δεξιότητες που χρειάζονται για να ζουν, να μαθαίνουν και να αλληλεπιδρούν στον κόσμο με τον δικό τους μοναδικό τρόπο. Μέσα από δραστηριότητες και παιχνίδι, εντοπίζουμε πού το παιδί μπορεί να χρειάζεται υποστήριξη και προτείνουμε στρατηγικές και προσαρμογές που διευκολύνουν την καθημερινότητά του.

Εστίαση στο έργο / συμμετοχή

Η εργοθεραπεία στο ΚΕ.Π.ΕΦ. είναι εστιασμένη στο έργο: το παιδί υποστηρίζεται ώστε να εκπληρώνει ρόλους που έχουν νόημα για εκείνο — να συμμετέχει σε παιχνίδια, σχολικές δραστηριότητες, καθημερινές εργασίες και κοινωνικές αλληλεπιδράσεις. Δεν αλλάζουμε τον τρόπο που το παιδί λειτουργεί, αλλά το ενδυναμώνουμε ώστε να χρησιμοποιεί τις δεξιότητές του με πρακτικό και ουσιαστικό τρόπο.

Τομείς υποστήριξης

Η εργοθεραπεία ενισχύει δεξιότητες σε:

  • Δραστηριότητες καθημερινής ζωής: αυτονομία σε ένδυση, σίτιση, προσωπική υγιεινή
  • Κινητικές δεξιότητες: ισορροπία, συντονισμός και έλεγχος του σώματος, επιδεξιότητα και χειρισμός αντικειμένων
  • Αισθητηριακή ολοκλήρωση: επεξεργασία πληροφοριών από όλα τα αισθητηριακά συστήματα (όραση, ακοή, αφή, όσφρηση, γεύση, ιδιοδεκτικά και αιθουσαία ερεθίσματα) για καλύτερη προσαρμογή σε διαφορετικά περιβάλλοντα
  • Γνωστικές δεξιότητες: προσοχή και συγκέντρωση, μνήμη, αντίληψη και εκτελεστικές λειτουργίες (π.χ. οργάνωση, σχεδιασμός, αυτοέλεγχος)
  • Κοινωνικοποίηση: συμμετοχή σε ομάδες, εκμάθηση κοινωνικών δεξιοτήτων, ανάπτυξη σχέσεων με συνομηλίκους

Πότε η εργοθεραπεία μπορεί να υποστηρίξει το παιδί σας

Η αξιολόγηση από εργοθεραπευτή συνιστάται όταν το παιδί:

  • χρειάζεται υποστήριξη σε δραστηριότητες καθημερινής ζωής και αυτοεξυπηρέτησης, όπως ένδυση, σίτιση και προσωπική υγιεινή
  • χρειάζεται ενίσχυση σε δεξιότητες αδρής ή λεπτής κινητικότητας, στον συντονισμό και στον χειρισμό αντικειμένων
  • χρειάζεται καθοδήγηση για τον σχεδιασμό και την εκτέλεση νέων ή σύνθετων κινητικών δραστηριοτήτων
  • χρειάζεται υποστήριξη σε γραφοκινητικές δραστηριότητες και στη χρήση εργαλείων, όπως το μολύβι και το ψαλίδι
  • εμφανίζει έντονες ή διαφορετικές αντιδράσεις σε αισθητηριακά ερεθίσματα ή χρειάζεται υποστήριξη στην αυτορρύθμιση
  • χρειάζεται ενίσχυση στην προσοχή, στην οργάνωση και στην ολοκλήρωση δραστηριοτήτων
  • χρειάζεται υποστήριξη στο παιχνίδι, στην αλληλεπίδραση με συνομηλίκους ή στη συμμετοχή σε ομαδικές δραστηριότητες.

Η εργοθεραπεία δεν αλλάζει το παιδί – το υποστηρίζει ώστε να αξιοποιεί με τον δικό του τρόπο τις δυνατότητές του, ενισχύοντας τη λειτουργικότητα, την αυτονομία και την ενεργή συμμετοχή του στην καθημερινή ζωή.

Εργαλεία αξιολόγησης

Οι εργοθεραπευτές μας χρησιμοποιούν:

  • Κλινική παρατήρηση
  • Συνεντεύξεις με γονείς και φροντιστές
  • Σταθμισμένες και μη σταθμισμένες δοκιμασίες
  • Εξειδικευμένα εργαλεία αξιολόγησης και αναπτυξιακά προφίλ αξιολόγησης όπως: Sensory Profile (αισθητηριακή επεξεργασία), DTVP-3 και WRAVMA (οπτική αντίληψη και οπτικοκινητική ολοκλήρωση), Early Intervention Developmental Profile (αναπτυξιακές δεξιότητες 0–3 ετών), Preschool Developmental Profile (αναπτυξιακές δεξιότητες 3–6 ετών)
  • Αξιολόγηση λειτουργικής επίδοσης και συμμετοχής του παιδιού σε δραστηριότητες καθημερινής ζωής

Θεραπευτικές προσεγγίσεις και παρεμβάσεις

  • Αισθητηριακή Ολοκλήρωση (Sensory Integration): θεραπευτική προσέγγιση που αξιοποιεί στοχευμένες αισθητηριακές και κινητικές εμπειρίες, με στόχο την καλύτερη οργάνωση και αξιοποίηση των αισθητηριακών πληροφοριών.
  • Πρωτόκολλο Willbarger: εξειδικευμένη αισθητηριακή παρέμβαση, η οποία εφαρμόζεται όταν ενδείκνυται και ανάλογα με τις εξατομικευμένες ανάγκες του παιδιού.
  • Θεραπευτικό παιχνίδι: το παιχνίδι αξιοποιείται ως βασικό μέσο παρέμβασης, μέσα από δραστηριότητες με νόημα και κίνητρο για το παιδί.
  • Λειτουργικές δραστηριότητες: η παρέμβαση συνδέεται με πραγματικές απαιτήσεις της καθημερινότητας και προσαρμόζεται στους στόχους και στις ανάγκες του κάθε παιδιού.
  • Προσαρμογές δραστηριοτήτων και περιβάλλοντος: τροποποιήσεις στον τρόπο εκτέλεσης μιας δραστηριότητας ή στο περιβάλλον, ώστε να διευκολύνονται η αυτονομία, η λειτουργικότητα και η συμμετοχή.

Αισθητηριακή Ολοκλήρωση

Καθημερινά, ένα παιδί δέχεται συνεχώς πληροφορίες από το σώμα και το περιβάλλον του: ήχους, αγγίγματα, εικόνες, κίνηση, αλλαγές στη θέση του σώματος κ.ά. Ο τρόπος με τον οποίο επεξεργάζεται αυτές τις πληροφορίες επηρεάζει το πώς κινείται, παίζει, συγκεντρώνεται, οργανώνεται και συμμετέχει στις δραστηριότητες της καθημερινότητάς του. Όταν η επεξεργασία αυτών των πληροφοριών αποτελεί πρόκληση, μπορεί να επηρεάζεται η λειτουργικότητα και η συμμετοχή του παιδιού. Η εργοθεραπευτική παρέμβαση αξιοποιεί κατάλληλα σχεδιασμένες αισθητηριακές και κινητικές εμπειρίες, μέσα από ενεργή συμμετοχή και παιχνίδι, με στόχο την ανάπτυξη προσαρμοστικών αποκρίσεων.

Στο ΚΕ.Π.ΕΦ., η εργοθεραπεία που βασίζεται στην Αισθητηριακή Ολοκλήρωση:

  • Ενισχύει την ικανότητα του παιδιού να οργανώνει και να χρησιμοποιεί τις αισθήσεις του για να συμμετέχει με επιτυχία σε δραστηριότητες καθημερινής ζωής, παιχνίδι, σχολικές εργασίες και κοινωνικές αλληλεπιδράσεις.
  • Γίνεται μέσω παιχνιδιού και καθημερινών έργων, ώστε κάθε δραστηριότητα να είναι ενδιαφέρουσα, ενθαρρυντική και ουσιαστική για το παιδί.
  • Στοχεύει στην ανάπτυξη προσαρμοστικών δεξιοτήτων που επιτρέπουν στο παιδί να ανταποκρίνεται σε αλλαγές περιβάλλοντος ή απαιτήσεις με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και ευελιξία.
  • Εστιάζει στην ενεργή συμμετοχή: το παιδί υποστηρίζεται ώστε να ολοκληρώνει έργα και ρόλους που έχουν νόημα για εκείνο, αξιοποιώντας τις μοναδικές του δυνατότητες.

Στόχος είναι κάθε παιδί να ενδυναμώνεται, να νιώθει αυτοπεποίθηση και να συμμετέχει σε όλα τα περιβάλλοντα με τον δικό του μοναδικό τρόπο.